Personel Servis Araçları Yönetmeliği ve Kuralları: Kurumların Bilmesi Gerekenler

Personel servis araçları yönetmeliği, servis hizmeti alan her kurumun sözleşme imzalamadan önce bilmesi gereken kuralları belirler: araç yaşı, sürücü şartları, güzergâh izni, araç donanımı ve sigorta. Ankara'da bir bakanlığın, belediyenin ya da organize sanayi bölgesindeki bir fabrikanın servis ihtiyacı aynı temel mevzuata dayanır; ancak kamu kurumları ile özel şirketler için uygulanan kurallar aynı değildir.

Demirhan Turizm olarak bu yazıda kamu kurumlarını bağlayan yönetmeliği maddeleriyle, özel sektörde geçerli kuralları da yerel düzenlemeler üzerinden özetliyoruz. Amacımız; insan kaynakları, idari işler ve satın alma ekiplerinin servis firmasıyla görüşürken neyi sormaları ve hangi belgeyi istemeleri gerektiğini netleştirmek.

Personel Servisinde Hangi Mevzuat Geçerli?

Personel servisi tek bir metinle düzenlenmez. Hangi kuralların uygulanacağı, hizmeti alan kurumun niteliğine ve taşımanın şehir içinde mi yoksa şehirlerarası mı yapıldığına göre değişir.

Düzenleme	Kimi Bağlar	Ne Düzenler
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği	Kamu kurum ve kuruluşları ile onlara hizmet veren taşımacılar	Servis izni, araç yaşı, donanım, sürücü şartları, sigorta, denetim
Belediye / UKOME ve il trafik komisyonu kararları	İl sınırları içinde servis yapan tüm taşımacılar	Güzergâh izni, araç ve sürücü şartları, yerel denetim
Karayolu Taşıma Yönetmeliği	Ticari servis taşımacılığı yapan firmalar	Yetki belgesi (S yetki belgesi), filo ve sermaye şartları
Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği	Tüm araç ve sürücüler	Muayene, emniyet kemeri, zorunlu donanım, trafik kuralları

Özel sektörde "özel sektör personel servis araçları yönetmeliği" adıyla tek bir ulusal metin bulunmaz. Şirket servislerinde belediyelerin ve trafik komisyonlarının kararları, karayolu taşıma ve trafik mevzuatıyla birlikte uygulanır.

Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği

Kamu kurumlarının servis hizmetini düzenleyen temel metin, 25 Şubat 2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği'dir. Yönetmelik birçok kez değiştirildi; son değişiklikler 2025 ve 2026 yıllarında yapıldı. Öne çıkan hükümler şunlardır:

Servis İhdası ve İki Yıllık İzin

Kurum, servis hizmetini kiralama yoluyla veya kendi araçlarıyla kurmak için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından izin almak zorundadır. Başvuruda güzergâh çizelgesi, yararlanacak personel sayısı, zaman tarifesi ve kullanılacak araçların sayısı, modeli ve koltuk kapasitesi istenir. Esas olan, personelin belediyenin toplu taşıma araçlarıyla taşınmasıdır; bu mümkün değilse ilgili belediyeden bunu belirten bir yazı alınır. Verilen izin iki yıl geçerlidir ve süre sonunda yenilenmelidir.

Araç Yaşı: 21 Yaş Sınırı

Yönetmeliğin 12. maddesine göre personel servis aracı olarak kullanılacak taşıtlar, fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak 21 yaşından küçük olmalıdır. Bu sınır daha önce 19 idi; 23 Nisan 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle 21'e çıkarıldı. Yönetmelik kapsamındaki taşıt, sürücüsü dâhil en az dokuz koltuklu araçtır.

Araçta Bulunması Gereken Donanım

Aynı madde, araçların imal ve tadil mevzuatına ile TS 12257 standardına uygun olmasını şart koşar. Buna göre:

• İç düzenleme, yaralanmalara karşı yumuşak bir malzemeyle kaplanmış olmalıdır.
• Koltuk sayısını gösteren tescil belgesi araç içinde görülebilir bir yerde bulunmalıdır.
• Kapılar, sürücüyü ikaz sinyaliyle uyaracak şekilde otomatik ya da elle kumanda edilebilir olmalıdır.
• Koltuklarda emniyet kemeri bulunmalı; periyodik muayene ve yıllık bakım yapılmış olmalıdır.

Yönetmelik ekindeki uygunluk tespit formunda yangın söndürücü, ilk yardım çantası, reflektör, çekme halatı ve takoz da kontrol edilen kalemler arasında yer alır.

Sürücü Şartları

Yönetmeliğin 14. maddesine göre sürücü, kullanacağı aracın sınıfına uygun en az üç yıllık sürücü belgesine sahip olmalıdır. Devletin güvenliğine karşı suçlar, hırsızlık, dolandırıcılık gibi yönetmelikte sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamalıdır. Asli kusurlu olarak birden fazla ölümlü trafik kazasına karışmamış olmalı; alkollü araç kullanma veya hız ihlali nedeniyle ehliyeti birden fazla kez geri alınmamış olmalıdır. Sürücü yardımcısı varsa aynı adli sicil ve kaza şartları ondan da aranır.

Sigorta, Ödeme ve Denetim

• Sigorta: Zorunlu mali sorumluluk sigortası olmayan araçla personel taşınamaz.
• Ücret: Kurum yaklaşık maliyeti hesaplarken ilgili esnaf odasının ücret tarifesini de dikkate alır. Taşımacıya ödenecek ücretin %75'i araç sahibine veya bildirdiği banka hesabına doğrudan ödenir.
• Sorumluluk: Servis hizmetinin mevzuata uygun yürütülmesinden kurumun en üst amiri veya yetkilendirdiği personel sorumludur.
• Yaptırım: Bir yıl içinde kuralları beş kez ihlal ettiği tutanakla tespit edilen taşımacının güzergâh izni iptal edilir.

2026 Değişikliği: Personelin Çocukları

3 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle, personelin okul öncesi ve zorunlu eğitimdeki öğrenci çocukları ile kreşe devam eden çocukları da personel servisinden yararlanabilir hâle geldi. Bunun şartları şunlardır: çocuk personelin refakatinde olmalı, trafik komisyonundan ayrıca izin alınmalı ve taşıma Okul Servis Araçları Yönetmeliği'ndeki yükümlülüklere uygun yapılmalıdır.

Özel Sektörde Personel Servisi Kuralları

Şirketlerin, fabrikaların ve vakıfların servislerinde belirleyici olan, hizmetin verildiği ildeki ulaşım koordinasyon merkezi (UKOME) ve trafik komisyonu kararlarıdır. Ankara, İstanbul gibi büyükşehirlerde araç uygunluk ve güzergâh izin belgelerini büyükşehir belediyesi verir; diğer il ve ilçelerde ise il veya ilçe trafik komisyonları onaylar.

Yerel kurallar şehirden şehre ayrıntıda farklılaşır. Örnek vermek gerekirse İstanbul Büyükşehir Belediyesinin öğrenci ve personel servis taşımacılığı yönergesi; sürücüler için araç tipine göre 22 ile 26 arasında değişen bir alt yaş ve 66 yaş üst sınırı, en az iki yıllık uygun ehliyet, Euro 5 motorlu, klimalı ve engelli erişimine uygun araç, araç takip ile iç ve dış kamera sistemi ve tüm koltukları kapsayan ferdi kaza sigortası arıyor. Hizmet alacağınız ilin güncel kararlarını servis firmasına sormanız bu yüzden önemlidir.

Şehirlerarası Servis ve S Yetki Belgesi

15 Mayıs 2025'te Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle, ticari amaçla yurt içi servis taşımacılığı yapacak firmalara verilen S yetki belgesi tanımlandı. Bu belge için en az bir özmal otobüs, tüzel kişiler için 100.000 TL sermaye ve servis hizmeti verilecek kurumla yapılmış sözleşme şartı aranıyor. Personelinizi il sınırları dışına taşıyacak bir servis düzeni kuruyorsanız firmanın bu yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol edin.

Servis Şoförü Yaş Sınırı ve Belgeleri

Kamu yönetmeliği sürücü için bir yaş aralığı belirlemez; üç yıllık ehliyet, adli sicil ve trafik geçmişi şartlarını arar. Yaş sınırı çoğunlukla belediye yönergelerinde yer alır ve yukarıdaki İstanbul örneğinde olduğu gibi araç tipine göre değişebilir. Ticari yolcu taşıyan sürücülerden ayrıca mesleki yeterlilik (SRC) belgesi ve psikoteknik değerlendirme raporu istenir. Bir firmayla çalışırken bu belgelerin her sürücü için güncel olduğunu teyit etmek, kurumun kendi sorumluluğunu da korur.

Personel Servisinde Uyulması Gereken Kurallar

Yönetmeliğin taşımacıya yüklediği yükümlülükler, günlük operasyonda kurumun da takip edebileceği somut kurallara dönüşür:

• Servis aracına, hizmetten yararlanan personel dışında yolcu alınmaz.
• Araç, güzergâh izin belgesinde belirtilen güzergâhın dışına çıkamaz; bu belge araçta bulundurulur.
• Taşıma sınırı, tescil belgesindeki koltuk sayısıdır.
• Sürücünün dikkatini dağıtacak, yolcuları rahatsız edecek görüntülü ve sesli sistemler kullanılmaz.
• Kamu kurumlarında personel, kurum kimlik kartını yanında bulundurur ve istendiğinde gösterir.
• Taşımacı, çalıştırdığı personelin sosyal güvenlik kaydını yaptırır ve ilgili meslek odasına kayıtlı olur.

Araç donanımı, sigorta ve iş sağlığı ile güvenliği gibi konuların daha geniş bir çerçevesi için personel servisi hizmetlerinde yasal standartlar yazımıza da göz atabilirsiniz.

Servis Firmasından İstenecek Belgeler

Teklif ve sözleşme aşamasında aşağıdaki belgeleri istemek, mevzuata uygunluğu baştan güvence altına alır:

1. Araç ruhsatları ve koltuk kapasitesini gösteren tescil belgeleri
2. Güzergâh izin belgesi ve araç uygunluk belgesi
3. Geçerli araç muayene kayıtları
4. Zorunlu mali sorumluluk sigortası; yerel kurallar gerektiriyorsa koltuk ferdi kaza sigortası
5. Sürücülerin ehliyet, SRC, psikoteknik ve adli sicil belgeleri
6. Meslek odası veya ticaret odası kaydı
7. Şehirlerarası taşımada S yetki belgesi

Bu belgeleri sözleşmenin ekine almak ve sözleşmede ceza ile yaptırım maddelerini tanımlamak, kamu yönetmeliğinin de beklediği bir uygulamadır. Sözleşme maddeleri için personel servisi teklif ve sözleşme rehberimiz ayrıntılı bir kontrol listesi sunuyor.

Kurumunuzun Servis Hizmetini Mevzuata Uygun Planlamak

Mevzuata uygun bir servis düzeni; doğru araç seçimi, izinli güzergâhlar, belgeleri eksiksiz sürücüler ve düzenli denetimle kurulur. Demirhan Turizm, Ankara merkezli yapısıyla Türkiye genelinde kamu kurumları, şirketler, belediyeler ve vakıflar için sözleşmeye dayalı personel taşımacılığı hizmeti veriyor. Güzergâh planlamasından belge takibine kadar süreci tek muhatapla yönetiyoruz.

Hizmet kapsamını kurumsal personel servis taşımacılığı sayfamızda, Ankara'daki operasyonlarımızı Ankara personel servisi sayfamızda inceleyebilirsiniz. Kurumunuza özel planlama için kurumsal teklif formunu doldurabilir, Demirhan Turizm ekibinin size dönmesini sağlayabilirsiniz.

Bu yazıdaki bilgiler Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanır. Yerel kurallar ve mevzuat değişebileceği için güncel metinleri ilgili belediye ve resmî kaynaklardan teyit etmenizi öneririz.